ค่าใช้จ่ายนำเข้า-ส่งออกมีอะไรบ้างมือใหม่ต้องรู้ก่อนเริ่มธุรกิจ

การทำธุรกิจในยุคปัจจุบันเปิดกว้างมากขึ้นจากเทคโนโลยีที่ช่วยให้การค้าระหว่างประเทศเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ผู้ประกอบการจำนวนมากเริ่มนำเข้าสินค้าเทรนด์ใหม่มาจำหน่ายในไทย หรือส่งออกสินค้าไทยไปสู่ตลาดโลก อย่างไรก็ตาม เมื่อเริ่มลงมือทำจริง หลายคนมักพบว่าต้นทุนสูงกว่าที่คาด โดยเฉพาะ “ค่าใช้จ่ายแฝง” ในกระบวนการนำเข้า-ส่งออก ซึ่งหนึ่งในต้นทุนสำคัญคือ ค่า Freight (ค่าระวางขนส่งระหว่างประเทศ) ที่มีความผันผวนอยู่ตลอดเวลา

บทความนี้จะช่วยให้คุณเห็นภาพรวมของค่าใช้จ่ายทั้งหมดอย่างชัดเจน เพื่อให้สามารถวางแผนต้นทุนและกำไรได้แม่นยำ ลดความเสี่ยงตั้งแต่เริ่มต้นธุรกิจ

ทำความรู้จักค่า Freight ในการนำเข้าส่งออกมีอะไรบ้าง?

การคำนวณต้นทุนในการนำเข้าส่งออก ไม่ได้จบเพียงแค่ราคาสินค้าหน้าโรงงานเท่านั้น แต่ยังมีค่าใช้จ่ายอีกหลายส่วนที่เกิดขึ้นตลอดเส้นทางจนกว่าสินค้าจะมาถึงโกดังของคุณ โดยเฉพาะ “ค่า Freight” หรือค่าระวางขนส่ง ซึ่งเป็นต้นทุนหลักที่ต้องเข้าใจอย่างถูกต้อง

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนและสามารถวางแผนงบประมาณได้อย่างมืออาชีพ ค่าใช้จ่ายทั้งหมดสามารถแบ่งออกเป็นหมวดหลัก ๆ ดังนี้

1. ค่าใช้จ่ายต้นทาง

ก่อนที่สินค้าจะเริ่มออกเดินทางจากประเทศผู้ผลิต จะมีค่าใช้จ่ายเกิดขึ้นตั้งแต่ต้นทางเสมอ โดยครอบคลุมตั้งแต่

• ค่าขนส่งภายในประเทศ (จากโรงงาน – ท่าเรือ / สนามบิน) 
• ค่าจัดทำเอกสารส่งออก 
• ค่าบริการเอเจนต์หรือผู้ประสานงาน 

โดยเฉพาะในกรณีที่ซื้อสินค้าภายใต้เงื่อนไข EXW (Ex Works) ในฐานะผู้ซื้อจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายต้นทางทั้งหมดเอง จึงต้องเตรียมงบประมาณในส่วนนี้ให้ครบถ้วน

2. ค่าระวางขนส่งสินค้า (ค่า Freight / Freight)

นี่คือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่สุด และเป็นหัวใจสำคัญของต้นทุนทั้งหมด ซึ่งเรียกว่า ค่า Freight หรือค่าระวางขนส่งทั้งทางเรือและทางอากาศ

การคำนวณค่า Freight จะพิจารณาจาก

• น้ำหนักจริง (Actual Weight)
• ปริมาตรสินค้า (Volume / CBM)
• ระยะทางและเส้นทางการขนส่ง 

ความผันผวนของค่า Freight

ค่า Freight มีความผันผวนสูง และเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ขึ้นอยู่กับปัจจัย เช่น

• ฤดูกาล (High Season / Low Season)
• ราคาน้ำมันโลก 
• ความต้องการพื้นที่บนเรือหรือเครื่องบิน 
• สถานการณ์โลก เช่น สงคราม หรือการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์ 

ในบางช่วง ราคา Freight อาจปรับขึ้นอย่างรวดเร็วแบบก้าวกระโดด

คำแนะนำ: ควรขอใบเสนอราคาจาก Freight Forwarder ล่วงหน้า เพื่อ “ล็อกราคา Freight” ไว้ก่อน และต้องตรวจสอบให้ชัดว่าเป็นราคาแบบ All-in หรือไม่ เพื่อป้องกันค่าใช้จ่ายแฝงในภายหลัง

3. ค่าใช้จ่ายปลายทาง

เมื่อสินค้ามาถึงประเทศปลายทาง เช่น ประเทศไทย ยังไม่สามารถรับสินค้าออกได้ทันที จำเป็นต้องมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม เช่น

• Terminal Handling Charges (THC) ค่าบริหารจัดการตู้คอนเทนเนอร์ภายในท่าเรือ เช่น การยกตู้และเคลื่อนย้าย 
• Delivery Order (D/O) ค่าเอกสารสำหรับยืนยันสิทธิ์ในการรับสินค้า จากสายเรือหรือสายการบิน 
• ค่า Storage หากสินค้าค้างอยู่ในท่าเรือเกินเวลาที่กำหนด จะมีค่าเช่าพื้นที่เพิ่มตามจำนวนวัน
• ค่าขนส่งสินค้าในประเทศ เป็นค่าขนส่งสินค้าโดยรถบรรทุกจากท่าเรือนำเข้าไปยังสถานที่จัดเก็บสินค้าของผู้นำเข้า

4. ภาษีนำเข้าและภาษีมูลค่าเพิ่ม

ภาษีนำเข้าเป็นค่าใช้จ่ายที่กำหนดตามกฎหมาย โดยจะคำนวณจากราคา CIF ซึ่งประกอบด้วย ราคาสินค้า + ค่าประกัน + ค่า Freight

สิ่งสำคัญคือ

• ต้องตรวจสอบ HS Code (พิกัดศุลกากร) ให้ถูกต้อง 
• หากระบุผิด อาจโดนปรับย้อนหลัง หรือเสียภาษีแพงเกินจริง 

นอกจากนี้ยังมี

• ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%) ซึ่งจะคำนวณจากยอดรวม (ราคาสินค้า + ภาษีนำเข้า) 

5. ค่าใช้จ่ายที่คาดไม่ถึง

เป็นค่าใช้จ่ายที่มักเกิดจากการบริหารเวลาไม่ดี เช่น

• Demurrage ค่าปรับกรณีตู้คอนเทนเนอร์ค้างอยู่ในท่าเรือนานเกินกำหนด 
• Detention ค่าปรับกรณีนำตู้คอนเทนเนอร์ออกมาแล้ว แต่คืนตู้เปล่าช้ากว่ากำหนด 

วิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือ การประสานงานกับชิปปิ้งและ Freight Forwarder อย่างใกล้ชิด เพื่อให้การรับ–คืนตู้เป็นไปตามเวลา

6. ประกันภัยสินค้า

แม้หลายคนอาจมองว่าเป็นค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น แต่ในการขนส่งระหว่างประเทศที่มีความเสี่ยงสูง ประกันภัยถือเป็นสิ่งสำคัญมาก ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น เช่น

• สินค้าเสียหายระหว่างขนส่ง 
• สินค้าตกหล่นหรือสูญหาย 
• อุบัติเหตุทางเรือหรือเครื่องบิน 

ค่าเบี้ยประกันอาจดูเล็กน้อย แต่ช่วยป้องกันความเสียหายหลักแสนหรือหลักล้านได้ จึงถือเป็นต้นทุนที่ “ควรมี” มากกว่า “ควรตัด”

เจาะลึกความลับของค่า Freight และการบริหารจัดการงบประมาณ

หากจะกล่าวว่า ค่า Freight คือตัวแปรสำคัญที่ใช้วัดฝีมือของผู้ประกอบการนำเข้า-ส่งออกก็คงไม่เกินจริง เพราะนี่คือต้นทุนที่มีความยืดหยุ่นสูงและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา ราคาที่คุณเช็กวันนี้อาจแตกต่างจากอีก 1–2 สัปดาห์ข้างหน้าอย่างชัดเจน

ดังนั้น การเข้าใจกลไกของ Freight อย่างลึกซึ้ง จะช่วยให้คุณสามารถวางแผนงบประมาณได้แม่นยำขึ้น ควบคุมต้นทุนได้ดีขึ้น และรักษากำไรของธุรกิจได้ในระยะยาว

1. ทำไมค่า Freight ถึงไม่คงที่?

หลายคนสงสัยว่าทำไมใบเสนอราคาจาก Freight Forwarder มักมีอายุสั้นเพียง 7–15 วัน นั่นเป็นเพราะ ค่า Freight ขึ้นอยู่กับปัจจัยที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ได้แก่

• ค่าเซอร์ชาร์จน้ำมัน
  น้ำมันเป็นต้นทุนหลักของการขนส่งทั้งทางเรือและทางอากาศ เมื่อราคาน้ำมันโลกปรับตัว แม้เพียงเล็กน้อย ก็ส่งผลให้ค่า Freight ถูกปรับเพิ่มหรือลดทันที 
  
• ปัจจัยทางฤดูกาล (Seasonal Demand)
  ในช่วงเทศกาลสำคัญ เช่น ตรุษจีน หรือคริสต์มาส ความต้องการขนส่งจะสูงมาก ทำให้พื้นที่บนเรือหรือเครื่องบินเต็มล่วงหน้า ส่งผลให้ราคา Freight ปรับตัวสูงขึ้นตามกลไกตลาด
   
• ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
  ค่า Freight ส่วนใหญ่มักเสนอราคาเป็นสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงของค่าเงินบาท แม้เพียงเล็กน้อย เมื่อนำมาคิดกับยอดเงินจำนวนมาก ก็ส่งผลต่อต้นทุนรวมอย่างมีนัยสำคัญ 

2. สูตรลับการบริหารงบประมาณฉบับมืออาชีพ

เพื่อให้ควบคุมต้นทุนค่า Freight ได้อย่างแม่นยำ ผู้ประกอบการควรใช้หลักการบริหารข้อมูลดังนี้

• คำนวณน้ำหนักและปริมาตรให้ถูกต้อง
  
  การคิดค่า Freight ไม่ได้ดูแค่น้ำหนักจริง (Actual Weight) แต่ยังดูปริมาตร (Volume / CBM) ด้วย
  
  • สินค้าเบาแต่ชิ้นใหญ่ – คิดตามปริมาตร 
  • สินค้าเล็กแต่น้ำหนักมาก – คิดตามน้ำหนัก 

การวัดขนาดและน้ำหนักตั้งแต่หน้าโรงงานอย่างแม่นยำ จะช่วยให้คุณประเมินค่า Freight ได้ถูกต้อง และลดความเสี่ยงค่าใช้จ่ายส่วนต่างที่อาจเกิดขึ้นภายหลัง

3. เลือกเทอมการค้าให้เหมาะกับงบประมาณ

การเลือก Incoterms มีผลโดยตรงต่อการควบคุมค่า Freight และต้นทุนรวม

• FOB (Free On Board)
  เหมาะกับผู้ที่ต้องการควบคุมค่า Freight ด้วยตัวเอง เพราะสามารถเลือก Freight Forwarder ในไทย และเปรียบเทียบราคา Freight จากหลายเจ้าได้ ทำให้ได้ราคาที่คุ้มค่ากว่า
   
• CIF (Cost, Insurance and Freight)
  เน้นความสะดวก ผู้ขายจะรวมค่าขนส่ง (Freight) และประกันภัยมาให้เรียบร้อย แต่โดยทั่วไปค่า Freight ใน CIF มักสูงกว่า เพราะรวมกำไรของผู้ขายเข้าไปแล้ว และผู้ซื้อไม่สามารถควบคุมเส้นทางหรือรอบเรือได้ 

4. เผื่องบประมาณสำรอง

กฎสำคัญของการบริหารต้นทุนคือ อย่าคิดงบแบบพอดีเป๊ะ ควรเผื่องบอย่างน้อย 5-10% ของต้นทุนรวม เพื่อรองรับ

• ความผันผวนของค่า Freight
• ค่าใช้จ่ายฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นหน้างาน 

งบสำรองนี้จะช่วยให้ธุรกิจของคุณไม่สะดุดเมื่อเกิดสถานการณ์ไม่คาดคิด

5. เทคนิคการเจรจาเพื่อให้ได้ Freight ที่คุ้มค่า

การได้ ค่า Freight ที่ดี ไม่ได้ขึ้นอยู่กับโชค แต่ขึ้นอยู่กับการวางแผนและข้อมูล

• หากคุณมีแผนนำเข้าหรือส่งออกอย่างสม่ำเสมอ สามารถใช้ปริมาณสินค้าเป็นตัวต่อรองเพื่อขอเรทราคา Freight พิเศษได้ 
• ควรเปรียบเทียบราคา Freight ระหว่าง 
  
  • ขนส่งทางเรือ – ต้นทุนต่ำ แต่ใช้เวลานาน 
  • ขนส่งทางอากาศ – รวดเร็ว แต่ค่า Freight สูง 

การเลือกวิธีขนส่งให้เหมาะกับสินค้าแต่ละล็อต จะช่วยให้คุณควบคุมต้นทุนได้ดีที่สุด

บทสรุป

การทำธุรกิจนำเข้า–ส่งออกไม่ใช่แค่เรื่อง “ซื้อถูก ขายแพง” เท่านั้น แต่หัวใจสำคัญอยู่ที่การเข้าใจและควบคุมต้นทุน โดยเฉพาะ ค่า Freight ซึ่งเป็นตัวแปรหลักที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาและส่งผลโดยตรงต่อกำไรของธุรกิจ ผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จจึงไม่ใช่แค่คนที่หาสินค้าเก่ง แต่คือคนที่สามารถวางแผนค่าใช้จ่ายได้แม่นยำ รู้จักบริหารความเสี่ยงของค่า Freight และเลือกวิธีขนส่งให้เหมาะสมกับสินค้าในแต่ละสถานการณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สำหรับมือใหม่ ควรเริ่มจากการเรียนรู้พื้นฐานอย่างค่อยเป็นค่อยไป ทำความเข้าใจโครงสร้างต้นทุนให้ครบทุกส่วน และเลือกทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ เช่น ชิปปิ้งหรือ Freight Forwarder ที่เชื่อถือได้ เพื่อช่วยลดความผิดพลาดและควบคุมค่าใช้จ่ายได้ดียิ่งขึ้น

เมื่อคุณเข้าใจระบบและบริหารค่า Freight ได้อย่างมีระบบแล้ว ธุรกิจนำเข้า–ส่งออกของคุณจะไม่เพียงแค่ “อยู่รอด” แต่ยังสามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อย

1. หากต้องการควบคุมต้นทุนค่า Freight ด้วยตนเอง ควรเลือกเงื่อนไขการส่งมอบสินค้าแบบใด?

แนะนำให้เลือกเงื่อนไข FOB (Free On Board) เพราะคุณสามารถเลือก Freight Forwarder และต่อรอง ค่า Freight ได้ด้วยตัวเอง ทำให้ควบคุมต้นทุนและวางแผนค่าใช้จ่ายได้แม่นยำมากขึ้น

2. ทำไมใบเสนอราคา Freight ถึงมีอายุการใช้งานสั้นและเปลี่ยนแปลงบ่อย?

เนื่องจาก ค่า Freight เป็นต้นทุนที่ผันผวนตามปัจจัยภายนอก เช่น

• ราคาน้ำมันในตลาดโลก
• ความต้องการพื้นที่ขนส่งในช่วงเทศกาล (High Season)
• อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
  จึงทำให้ราคา Freight มีการปรับขึ้นลงอยู่ตลอด และมักกำหนดอายุใบเสนอราคาเพียง 7-15 วัน

3. นอกจากค่า Freight แล้ว มีค่าใช้จ่ายส่วนใดที่มือใหม่มักมองข้าม?

ค่าใช้จ่ายที่มักถูกมองข้ามคือ “ต้นทุนปลายทางและค่าปรับ” เช่น

• THC (Terminal Handling Charges) ค่าบริหารจัดการตู้สินค้าในท่าเรือ
• Demurrage ค่าปรับกรณีตู้ค้างท่าเกินกำหนด
• Detention ค่าปรับกรณีคืนตู้ล่าช้า

ค่าใช้จ่ายเหล่านี้สามารถเพิ่มต้นทุนได้อย่างมาก หากไม่มีการวางแผนและบริหารเวลาอย่างเหมาะสม

แหล่งอ้างอิง

[1] บมจ. ธนาคารกรุงไทย. ภาษีนำเข้าคิดยังไง ต้องเสียเท่าไหร่ มาดูวิธีคำนวณง่ายๆกัน (2568). เข้าถึง 27 เมษายน 2569
[2] มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย. เจาะลึก ‘ค่าระวาง’ หัวใจสำคัญของการขนส่งสินค้าทั่วโลก (2568). เข้าถึง 27 เมษายน 2569