Home > Blogs > นำเข้าอะไหล่รถ / วัตถุดิบ ต้องรู้กฎหมายอะไรบ้างก่อนเริ่ม

นำเข้าอะไหล่รถ / วัตถุดิบ ต้องรู้กฎหมายอะไรบ้างก่อนเริ่ม

การเฟ้นหาแหล่งวัตถุดิบคุณภาพดีหรืออะไหล่รถยนต์ราคาต้นทุนจากต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นจากจีน ญี่ปุ่น หรือยุโรปกลายเป็นโอกาสทางธุรกิจที่น่าจับตาสำหรับผู้ประกอบการไทย อย่างไรก็ตาม เส้นทางการนำเข้าอะไหล่รถนั้น ไม่ได้มีเพียงแค่การสั่งของและรอรับสินค้าเท่านั้น แต่ยังมีกฎหมายและกฎระเบียบศุลกากรเป็นเงื่อนไขสำคัญที่ต้องระวัง หากขาดความเข้าใจที่ถูกต้อง จากโอกาสทำกำไรอาจกลายเป็นความเสี่ยงที่จะเสียค่าปรับจำนวนมากได้

กฎหมายนำเข้าอะไหล่รถที่ควรรู้มีอะไรบ้าง?

สำหรับข้อสงสัยที่ว่ากฎหมายนำเข้าอะไหล่รถมีประเด็นใดบ้างที่ควรระวังนั้น ความจริงแล้วไม่ได้มีเพียงเรื่องภาษีอากรเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงมาตรฐานความปลอดภัยและกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวด เพื่อให้คุณเตรียมตัวได้อย่างถูกต้อง ต่อไปนี้คือ 5 กฎหมายหลักที่คุณต้องศึกษาอย่างละเอียด

1. พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 และกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากร

หัวใจสำคัญของการนำเข้าวัตถุดิบทุกชนิดคือการสำแดงรายการสินค้าให้ถูกต้องตาม พ.ร.บ. ศุลกากร คุณต้องระบุ HS Code และพิกัดศุลกากรให้ถูกต้อง เพราะพิกัดที่ต่างกันเพียงตัวเลขเดียวอาจหมายถึงอัตราภาษีที่ต่างกันมหาศาล หากสำแดงเท็จ สำแดงไม่ถูกต้อง หรือมีเจตนาหลีกเลี่ยงอากร อาจมีความผิดตามกฎหมายศุลกากรและถูกประเมินอากรเพิ่มเติม เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม หรือโทษตามกฎหมายได้

2. พระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม และมาตรฐานบังคับของ สมอ

อะไหล่รถยนต์หลายประเภทถือเป็นสินค้าควบคุมที่ต้องได้รับใบอนุญาตจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมก่อนนำเข้า เช่น ยางล้อรถยนต์, กระจกนิรภัย, เข็มขัดนิรภัย หรือผ้าเบรก หากคุณนำเข้าอะไหล่รถกลุ่มนี้โดยหากเป็นสินค้าที่อยู่ในกลุ่ม มอก. บังคับและไม่มีใบอนุญาต/เอกสารตามที่กำหนด อาจถูกระงับการนำเข้า กักสินค้า หรือไม่สามารถนำไปจำหน่ายได้

3. กฎหมายควบคุมการนำเข้า–ส่งออก และประกาศกระทรวงพาณิชย์ที่เกี่ยวข้อง 

อะไหล่บางรายการอาจถูกจัดอยู่ในกลุ่มสินค้าที่ต้องขออนุญาตนำเข้าเป็นพิเศษ หรืออาจเป็นสินค้าต้องห้าม เช่น รถยนต์ใช้แล้วและสินค้าบางประเภทเกี่ยวกับยานยนต์ อาจเป็นสินค้าต้องห้ามหรือต้องขออนุญาตตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ ส่วนอะไหล่ใช้แล้วควรตรวจสอบรายพิกัดก่อนนำเข้า เพื่อป้องกันไม่ให้ไทยกลายเป็นแหล่งขยะอุตสาหกรรม หรือเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้รถบนท้องถนน

4. กฎหมายภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีสรรพสามิต

นอกจากภาษีนำเข้าแล้ว คุณยังต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% และในกรณีที่เป็นอะไหล่บางชนิดหรือเป็นโครงรถยนต์ อาจมีเรื่องของภาษีสรรพสามิตเข้ามาเกี่ยวข้อง ดังนั้นการคำนวณต้นทุนจึงต้องรวมภาษีเหล่านี้เข้าไปด้วยเสมอ

5. ข้อตกลงทางการค้าเสรี

นอกจากข้อกำหนดต่าง ๆ แล้ว คุณยังสามารถใช้ข้อตกลงการค้าเสรี หรือ FTA มาเป็นตัวช่วยสำคัญในการประหยัดค่าใช้จ่ายได้อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นการนำเข้าวัตถุดิบภายใต้กรอบ ASEAN-China หรือ Thailand-Japan Economic Partnership Agreement (JTEPA)” หรือ “ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA) ซึ่งล้วนช่วยให้คุณสามารถขอลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีนำเข้าได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย เพียงแค่ต้องเตรียมหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้ามาแสดงให้ครบถ้วนในขั้นตอนพิธีการศุลกากร เพียงเท่านี้การนำเข้าของคุณก็จะคุ้มค่ามากยิ่งขึ้น

3 ปัจจัยสำคัญที่ต้องเช็กก่อนนำเข้า (Critical Import Framework)

ก่อนที่คุณจะลงลึกในรายละเอียดการเตรียมตัว การนำเข้าสินค้าอย่างมืออาชีพควรเริ่มจากการมองภาพรวมให้ถูกต้องก่อน โดยมี 3 ปัจจัยหลักที่ต้องตรวจสอบให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น ได้แก่

1. พิกัดศุลกากร (HS Code) – กำหนดอัตราภาษีและข้อกำหนดของสินค้า
2. สถานะสินค้า (ควบคุม / ต้องขออนุญาต / ต้องมี มอก.) – กำหนดว่าสามารถนำเข้าได้หรือไม่
3. สิทธิประโยชน์ทางภาษี (FTA) – กำหนดว่าคุณจะลดต้นทุนได้มากแค่ไหน

ทั้ง 3 ปัจจัยนี้ส่งผลโดยตรงต่อภาษี ต้นทุน ระยะเวลา และความเสี่ยงในการนำของออกจากด่านศุลกากร หากตรวจสอบไม่ครบ อาจทำให้เกิดค่าใช้จ่ายแฝงหรือถูกกักสินค้าได้

เตรียมตัวอย่างไรก่อนกดสั่งนำเข้าวัตถุดิบและอะไหล่

แม้การคลิกปุ่มสั่งซื้อจะเป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่เบื้องหลังระบบยังมีรายละเอียดสำคัญที่คุณต้องจัดการให้เสร็จสิ้นก่อนเริ่มชำระเงิน ทั้งนี้เพื่อป้องกันปัญหาที่พบบ่อย เช่น สินค้ามาถึงท่าเรือแล้วแต่ไม่สามารถนำของออกมาได้ หรือการเกิดค่าใช้จ่ายแฝงที่ทำให้ต้นทุนบานปลายจนขาดทุน เรามาสำรวจเช็กลิสต์การนำเข้าวัตถุดิบด้านล่างนี้ไปพร้อมกัน เพื่อตรวจสอบว่าคุณเตรียมการได้ครบถ้วนแล้วหรือยัง

1.ตรวจสอบความน่าเชื่อถือของซัพพลายเออร์ 

ในการเริ่มต้นนำเข้าอะไหล่รถหรือนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศ ปราการด่านแรกที่คุณต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษคือการป้องกันความเสี่ยงจากสินค้าไม่ตรงปก หรือปัญหาการฉ้อโกงในรูปแบบต่าง ๆ โดยควรมีขั้นตอนการตรวจสอบที่รัดกุม ดังนี้

  • ตรวจสอบประวัติของบริษัท 
    คุณควรทำการเช็กประวัติเชิงลึกเพื่อให้มั่นใจว่าซัพพลายเออร์มีสถานะบริษัทอยู่จริง รวมถึงตรวจสอบใบอนุญาตในการส่งออกสินค้าให้เรียบร้อยก่อนการตกลงใจ
  • การขอตัวอย่างสินค้ามาทดสอบ 
    ในกรณีที่ต้องนำเข้าวัตถุดิบเพื่อใช้ในกระบวนการผลิตที่มีมาตรฐานเฉพาะ การขอตัวอย่างสินค้ามาตรวจสอบคุณภาพและทดสอบการใช้งานจริงก่อนการสั่งซื้อลอตใหญ่ ถือเป็นขั้นตอนสำคัญที่ขาดไม่ได้เพื่อลดความเสี่ยงด้านคุณภาพที่อาจเกิดขึ้นภายหลัง
  • กำหนดเงื่อนไขการชำระเงินให้ชัดเจน 
    เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของเงินทุน ควรมีการตกลงรูปแบบการชำระเงินให้เป็นลายลักษณ์อักษร ไม่ว่าจะเป็นการโอนเงินผ่านระบบธนาคาร การเปิดวงเงินเครดิตด้วย L/C หรือการเลือกใช้ระบบตัวกลางอย่าง Escrow บนแพลตฟอร์มการค้าสากล ซึ่งจะช่วยสร้างความมั่นใจได้ว่าเงินของคุณจะได้รับการคุ้มครองจนกว่าสินค้าจะถึงมืออย่างปลอดภัย

2. การตกลงเงื่อนไข Incoterms ให้ชัดเจน

Incoterms คือข้อกำหนดมาตรฐานสากลในการส่งมอบสินค้าที่คุณจำเป็นต้องตกลงกับผู้ขายให้ชัดเจนก่อนตัดสินใจสั่งซื้อ เนื่องจากเงื่อนไขเหล่านี้จะเป็นตัวกำหนดขอบเขตความรับผิดชอบที่สำคัญว่าฝ่ายใดจะเป็นผู้รับภาระค่าขนส่ง และที่สำคัญที่สุดคือ ใครจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบหากเกิดกรณีสินค้าสูญหายหรือเสียหายระหว่างทาง โดยเงื่อนไขที่พบบ่อยในการนำเข้าวัตถุดิบมีดังนี้

  • EXW หรือ Ex Works 
    ในเงื่อนไขนี้ ผู้ซื้อต้องเป็นผู้ดำเนินการรับสินค้าเองทั้งหมดตั้งแต่หน้าโรงงานของผู้ขาย ซึ่งหมายความว่าภาระและความเสี่ยงส่วนใหญ่จะตกอยู่ที่ผู้นำเข้าเพียงฝ่ายเดียว
  • FOB หรือ Free On Board 
    เป็นเงื่อนไขที่ได้รับความนิยมมากที่สุด โดยผู้ขายจะมีหน้าที่ส่งสินค้ามาถึงบนเรือหรือเครื่องบิน ณ ท่าเรือต้นทางให้เรียบร้อย หลังจากนั้นหน้าที่ในการบริหารจัดการขนส่งและความเสี่ยงที่เหลือจนถึงปลายทางจะเป็นของคุณ
  • CIF หรือ Cost, Insurance, and Freight 
    ผู้ขายจะเป็นฝ่ายรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการขนส่งและค่าประกันภัยสินค้ามาจนถึงท่าเรือในประเทศไทย แต่ในส่วนของพิธีการศุลกากรขาเข้าและค่าภาษีต่าง ๆ ผู้นำเข้าวัตถุดิบยังคงต้องเป็นผู้ดำเนินการด้วยตนเอง
  • DDP หรือ Delivered Duty Paid 
    ถือเป็นเงื่อนไขที่สะดวกสบายที่สุดสำหรับผู้นำเข้า เพราะผู้ขายจะดูแลรายละเอียดให้ครบวงจรตั้งแต่ต้นทางจนถึงหน้าบ้านหรือคลังสินค้าของคุณ รวมถึงจัดการเรื่องภาษีนำเข้าให้ด้วย แต่อาจต้องแลกมาด้วยราคาสินค้าที่มักจะสูงกว่าเงื่อนไขอื่น ๆ

3. การลงทะเบียนเป็นผู้นำเข้า/ส่งออก หรือผู้ปฏิบัติพิธีการศุลกากร

ก่อนที่จะเริ่มต้นขั้นตอนการนำเข้าวัตถุดิบ ไม่ว่าคุณจะดำเนินธุรกิจในนามบริษัทหรือบุคคลธรรมดา สิ่งที่จำเป็นต้องทำเป็นอันดับแรกคือการลงทะเบียนเป็นผู้ผ่านพิธีการศุลกากรกับกรมศุลกากรให้เรียบร้อยเสียก่อน หากการจดทะเบียนไม่สมบูรณ์ เมื่อสินค้าเดินทางมาถึงท่าเรือ คุณจะไม่สามารถดำเนินการออกใบขนสินค้าเพื่อนำของออกมาได้ และอาจเกิดค่าใช้จ่ายในการฝากเก็บสินค้าเพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็น

4. การเช็กพิกัดศุลกากร อัตราอากรขาเข้าและภาษีที่เกี่ยวข้อง

ในการทำธุรกิจนำเข้า สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาดคือการเดาสุ่มเรื่องพิกัดสินค้า เนื่องจากข้อมูลการนำเข้าอะไหล่รถมีรายละเอียดที่ซับซ้อนและต้องอาศัยความแม่นยำเป็นอย่างมาก

  • การใช้สิทธิพิเศษทางภาษี เช่น Form E หรือหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าภายใต้ JTEPA

5. การขอใบอนุญาตเฉพาะทางจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

นอกเหนือจากระเบียบทางศุลกากรแล้ว สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือการตรวจสอบว่าสินค้าของคุณจัดอยู่ในกลุ่มที่ต้องควบคุมเป็นพิเศษหรือไม่ เนื่องจากนำเข้าอะไหล่รถบางประเภทหรือการนำเข้าวัตถุดิบบางชนิด เช่น สารเคมี หรือชิ้นส่วนนิรภัย จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้เสร็จสิ้นก่อนที่สินค้าจะเดินทางมาถึง โดยมีหน่วยงานหลักที่ต้องประสานงานดังนี้

  • สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) 
    เพื่อขอรับเครื่องหมาย มอก. ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับอะไหล่รถยนต์ที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของผู้ใช้งาน
  • กรมการค้าต่างประเทศ 
    สำหรับการตรวจสอบและขออนุญาตในกรณีที่สินค้าเหล่านั้นจัดอยู่ในบัญชีสินค้าควบคุมบางรายการตามนโยบายการนำเข้า
  • กรมโรงงานอุตสาหกรรม 
    ในกรณีที่คุณต้องนำเข้าวัตถุดิบที่เป็นสารอันตรายหรือวัตถุเคมีที่ต้องมีการกำกับดูแลด้านสิ่งแวดล้อมและมาตรการความปลอดภัยในโรงงาน

ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดคือ ห้ามตัดสินใจสั่งซื้อหรือให้สินค้าลงเรือมาก่อนแล้วค่อยมาดำเนินการขอใบอนุญาตในภายหลัง เพราะโดยส่วนใหญ่มักจะลงเอยด้วยปัญหาการถูกกักสินค้าจนนำไปสู่การถูกปรับเงินจำนวนมาก หรือในกรณีร้ายแรงอาจถูกบังคับให้ส่งสินค้ากลับไปยังประเทศต้นทาง ซึ่งจะสร้างความเสียหายให้กับธุรกิจของคุณ

6. การวางแผนการขนส่งและการทำประกันภัยสินค้า

ขั้นตอนต่อมาที่มีความสำคัญไม่แพ้กันคือ การตัดสินใจเลือกช่องทางการขนส่งที่เหมาะสมกับประเภทธุรกิจของคุณ รวมถึงการพิจารณาทำประกันภัยสินค้า ซึ่งถือเป็นเรื่องที่ไม่ควรละเลยหรือมองข้ามเพื่อการประหยัดต้นทุนเพียงเล็กน้อย เนื่องจากอุบัติเหตุในระหว่างการเดินทางสามารถเกิดขึ้นได้เสมอ โดยเฉพาะการขนส่งทางทะเลที่มีความเสี่ยงเฉพาะตัว เช่น กรณีตู้คอนเทนเนอร์ตกเรือ หรือความเสียหายของสินค้าที่เกิดจากความชื้นในอากาศ โดยช่องทางการขนส่งหลักมีรายละเอียดดังนี้

  • ทางเรือ (Sea Freight) 
    เป็นช่องทางที่เหมาะสำหรับสินค้าที่มีน้ำหนักมากและต้องการนำเข้าในปริมาณมาก เนื่องจากมีต้นทุนค่าขนส่งที่ต่ำที่สุด อย่างไรก็ตาม คุณจำเป็นต้องเผื่อเวลาสำหรับการเดินทางที่ค่อนข้างนาน โดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ประมาณ 15-30 วัน
  • ทางอากาศ (Air Freight) 
    เน้นความรวดเร็วทันใจเป็นหลัก เหมาะสำหรับการนำเข้าอะไหล่รถที่ต้องการใช้งานด่วน หรือสินค้าที่มีมูลค่าสูงและต้องการความปลอดภัยเป็นพิเศษ แต่ต้องแลกมาด้วยค่าใช้จ่ายในการขนส่งที่ค่าใช้จ่ายสูงกว่าการขนส่งทางเรือหรือทางบก
  • ทางบก (Truck) 
    เป็นทางเลือกยอดนิยมสำหรับการนำเข้าสินค้าจากประเทศจีนผ่านทางเวียดนามและลาว ซึ่งถือเป็นจุดสมดุลที่ดีเยี่ยมทั้งในเรื่องของราคาที่ไม่สูงจนเกินไปและระยะเวลาการขนส่งที่รวดเร็วกว่าทางเรือ

บทสรุป

การเริ่มต้นนำเข้าอะไหล่รถและนำเข้าวัตถุดิบนั้น จำเป็นต้องมีแผนที่นำทางที่ชัดเจน หากคุณมีความเข้าใจในข้อกฎหมายศุลกากร รู้วิธีการเลือกใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีและมีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าอย่างรอบคอบ คุณจะพบว่าการนำเข้าไม่ใช่เรื่องน่ากังวลอย่างที่คิด แต่กลับเป็นกลยุทธ์สำคัญที่จะช่วยสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันให้กับธุรกิจของคุณเหนือคู่แข่งในตลาด อย่างไรก็ตาม เคล็ดลับสำคัญที่ไม่ควรละเลยคือการติดตามข่าวสารและประกาศต่าง ๆ จากกรมศุลกากรและกระทรวงพาณิชย์อย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากกฎระเบียบและพิกัดอัตราภาษีอาจมีการปรับเปลี่ยนได้ตามสภาวะเศรษฐกิจและการเมืองโลก

คำถามที่พบบ่อย

1. หากต้องการลดต้นทุนในการนำเข้าอะไหล่รถและนำเข้าวัตถุดิบ มีวิธีการทางกฎหมายอย่างไรบ้าง?

ผู้ประกอบการสามารถใช้สิทธิประโยชน์จาก ข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) เพื่อขอลดหย่อนหรือยกเว้นอากรขาเข้าได้ ซึ่งจะช่วยให้การนำเข้าอะไหล่รถและวัตถุดิบ มีต้นทุนที่ต่ำลงและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

2. สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษในการสำแดงรายการเพื่อนำเข้าอะไหล่รถคืออะไร?

สิ่งสำคัญที่สุดคือการระบุพิกัดอัตราศุลกากร (HS Code) ให้ถูกต้องตามกฎหมาย เพราะหากระบุพิกัดในการนำเข้าอะไหล่รถ ผิดพลาด อาจทำให้เสียภาษีสูงเกินจริง หรือเสี่ยงต่อความผิดฐานสำแดงเท็จได้

3. นอกเหนือจากภาษีแล้ว การนำเข้าวัตถุดิบและอะไหล่บางชนิดต้องมีเอกสารรับรองใดเพิ่มเติม?

สินค้าบางรายการต้องมีใบอนุญาตเฉพาะทาง เช่น มอก. (สมอ.) สำหรับการนำเข้าอะไหล่รถที่เกี่ยวกับความปลอดภัย หรือการแจ้งข้อมูลต่อกรมโรงงานอุตสาหกรรมในกรณีที่นำเข้าวัตถุดิบเป็นสารเคมีอันตราย เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด

แหล่งอ้างอิง

[1] กรมศุลกากร. ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่มีพระราชกฤษฎีกา กำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐานบังคับ. เข้าถึง 27 เมษายน 2569
[2] กรมศุลกากร. พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560. เข้าถึง 27 เมษายน 2569

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • Always Active

Save